مپ سنسور یکی از سنسورهای اصلی سیستم مدیریت موتور است که اطلاعات مربوط به وضعیت هوای داخل منیفولد را در اختیار ECU قرار می‌دهد. ECU برای محاسبه مقدار سوخت موردنیاز موتور نمی‌تواند فقط به دور موتور یا زاویه دریچه گاز تکیه کند؛ باید بداند در همان لحظه چه شرایطی در مسیر هوای ورودی وجود دارد.

مدلی که در این صفحه عرضه می‌شود از نوع چهار پین و ترکیبی فشار و دما است. در چنین ساختاری، یک مجموعه هم فشار منیفولد و هم دمای هوای ورودی را اندازه‌گیری می‌کند؛ به همین دلیل از نظر فنی عبارت TMAP Sensor نیز برای این نوع سنسور کاربرد دارد.

در بازار لوازم یدکی ممکن است مشتری فقط بگوید:

«مپ سنسور 206»

یا

«مپ سنسور 405»

اما این عبارت برای انتخاب قطعه کافی نیست. پژو 206 و 405 با سیستم‌های مدیریت موتور متفاوتی تولید شده‌اند و شکل، تعداد پایه و مشخصات مپ سنسور آن‌ها می‌تواند متفاوت باشد.

این صفحه مشخصاً مربوط به نمونه چهار پین زیمنس برای سیستم SSAT است.

خودروهای سازگار

این قطعه برای خودروهایی در نظر گرفته شده که از سیستم مدیریت موتور SSAT و همین فرم سنسور چهار پین استفاده می‌کنند.

کاربرد اصلی این محصول:

• پژو 206 مجهز به سیستم SSAT

• پژو 405 مجهز به سیستم SSAT

نکته مهم این است که عبارت «206» یا «405» به‌تنهایی ملاک نهایی سازگاری نیست.

اگر یک پژو 405 از سیستم ساژم، زیمنس با سنسور دیگری، بوش یا ترکیب متفاوتی از منیفولد و ECU استفاده کند، این سنسور نباید صرفاً به دلیل 405 بودن خودرو سفارش داده شود.

همین موضوع درباره پژو 206 نیز صدق می‌کند.

قبل از خرید چگونه مطمئن شویم؟

برای این محصول چهار مورد از همه مهم‌تر هستند:

اول: نوع ECU باید SSAT باشد.

اگر روی ECU یا مشخصات سیستم انژکتور خودرو SSAT وجود ندارد، قبل از خرید تطبیق بیشتری لازم است.

دوم: سوکت قطعه قبلی باید چهار پین باشد.

این محصول دارای چهار پایه الکتریکی است.

سوم: فرم سنسور باید یکسان باشد.

بدنه مستطیلی، یک پایه نصب جانبی، پروب مشبک و اورینگ سبز از مشخصات ظاهری مهم این نمونه هستند.

چهارم: قطعه قبلی را با تصاویر محصول مقایسه کنید.

این کار در قطعات انژکتوری بسیار مهم‌تر از اتکا به نام خودرو است.

چرا این قطعه فقط «مپ سنسور» نیست؟

مپ سنسور معمولی فقط فشار مطلق منیفولد را اندازه‌گیری می‌کند، اما در این طراحی چهار پین سنجش دمای هوای ورودی نیز در همان مجموعه انجام می‌شود.

برای همین نام کامل‌تر قطعه:

سنسور فشار و دمای هوای منیفولد

است.

با این حال، چون عبارت «مپ سنسور» در بازار بسیار رایج‌تر است، در عنوان محصول همان نام مپ سنسور استفاده شده تا مشتری راحت‌تر قطعه را پیدا کند.

مپ سنسور چه اطلاعاتی به ECU می‌دهد؟

فشار داخل منیفولد با شرایط کاری موتور تغییر می‌کند.

زمانی که موتور در دور آرام کار می‌کند، شرایط فشار منیفولد با زمانی که راننده پدال گاز را بیشتر باز می‌کند متفاوت است.

ECU از سیگنال سنسور برای درک بار موتور استفاده می‌کند و این اطلاعات در محاسبات مربوط به پاشش سوخت و مدیریت موتور نقش دارد.

در این مدل، دمای هوای ورودی نیز اندازه‌گیری می‌شود.

دمای هوا روی چگالی آن تأثیر دارد. هوای سرد و گرم از نظر جرم هوای موجود در حجم یکسان شرایط یکسانی ندارند و ECU باید این موضوع را در محاسبات خود در نظر بگیرد.

چرا چهار پین بودن مهم است؟

در سنسوری که فشار و دما را با هم اندازه می‌گیرد، تعداد اتصالات الکتریکی با نمونه‌ای که فقط فشار را اندازه‌گیری می‌کند می‌تواند متفاوت باشد.

بنابراین عبارت‌هایی مثل:

• مپ سنسور چهار پین

• مپ سنسور چهار فیش

• TMAP چهار پین

• سنسور فشار و دمای منیفولد

در مورد این محصول اهمیت دارند.

اگر سنسور خودرو سه پایه دارد یا فرم سوکت آن متفاوت است، این نمونه را بدون بررسی بیشتر سفارش ندهید.

مشخصات ظاهری مپ سنسور زیمنس SSAT

یکی از مزیت‌های تصاویر این محصول این است که مشخصات تشخیصی قطعه کاملاً دیده می‌شود.

ویژگی‌های ظاهری آن شامل:

• بدنه پلیمری مشکی

• سوکت چهار پین

• یک محل پیچ نصب

• بوش فلزی در محل پیچ

• اورینگ سبز

• پروب مشبک

• نصب مستقیم در مسیر هوای منیفولد

است.

این مشخصات هنگام خرید آنلاین بسیار مهم هستند، چون چند مدل مپ سنسور پژو ممکن است از دور شبیه به هم به نظر برسند.

مارکینگ 5WK9698

روی بدنه سنسور مارکینگ 5WK9698 دیده می‌شود.

این شماره برای تشخیص ظاهری و مقایسه با قطعه قبلی مفید است.

همچنین مارکینگ 1865A049 روی بدنه قابل مشاهده است.

در سفارش اینترنتی بهتر است هیچ‌گاه فقط یک کد را ملاک قرار ندهید؛ مخصوصاً در بازار قطعات انژکتوری که یک فرم سنسور ممکن است با بسته‌بندی یا سیستم‌های مختلف عرضه شود.

ترکیب مطمئن‌تر برای تطبیق عبارت است از:

نوع ECU + تعداد پین + فرم بدنه + شکل پروب + مارکینگ قطعه

زیمنس اصلی آلمان

روی بسته‌بندی این نمونه برند SIEMENS و کشور آلمان درج شده است.

بسته‌بندی نیز با عنوان سنسور فشار منیفولد ارائه شده و روی قطعه مارکینگ‌های فنی قابل مشاهده هستند.

وجود خود قطعه، مارکینگ بدنه، فرم سوکت و مشخصات بسته‌بندی برای مقایسه هنگام تحویل اهمیت زیادی دارد.

تفاوت مپ سنسور SSAT با مپ سنسور ساژم

یکی از اشتباه‌های رایج این است که مشتری تصور کند تمام مپ سنسورهای پژو 405 مشترک هستند.

این تصور درست نیست.

مدل ساژم ممکن است از نظر:

• فرم بدنه

• محل نصب

• سوکت

• تعداد پایه

• نوع اتصال به منیفولد

• مشخصات سیگنال

با مدل SSAT متفاوت باشد.

پس اگر خودرو 405 است اما سیستم آن ساژم است، صرف عبارت «مپ سنسور 405» برای خرید این قطعه کافی نیست.

تفاوت مپ سنسور SSAT با مپ سنسور بوش

سنسورهای سیستم بوش نیز ممکن است ظاهر و مشخصات متفاوتی داشته باشند.

گاهی مشتری مپ سنسور را فقط از روی رنگ یا اندازه تقریبی انتخاب می‌کند؛ این روش می‌تواند باعث خرید اشتباه شود.

در این محصول مهم‌ترین نشانه‌ها عبارت‌اند از:

SSAT، چهار پین، فرم پروب مشبک، پایه نصب تک‌پیچ و اورینگ سبز.

تفاوت مپ سنسور سه پین و چهار پین

سه پین یا چهار پین بودن فقط یک تفاوت ظاهری ساده نیست.

در بسیاری از سنسورهای چهار پین، علاوه بر اندازه‌گیری فشار، دمای هوای ورودی نیز در همان مجموعه اندازه‌گیری می‌شود.

به همین دلیل نمی‌توان یک نمونه سه پین را صرفاً با تغییر سوکت جایگزین چهار پین کرد.

عملکرد الکتریکی، سیم‌کشی و انتظار ECU از سنسور باید کاملاً هماهنگ باشند.

نقش مپ سنسور در پاشش سوخت

ECU برای تعیین مقدار پاشش سوخت به مجموعه‌ای از اطلاعات نیاز دارد.

فشار منیفولد یکی از اطلاعات کلیدی برای تخمین بار موتور است.

اگر سیگنال فشار اشتباه باشد، ECU ممکن است وضعیت موتور را نادرست تشخیص دهد و محاسبات سوخت از حالت طبیعی خارج شوند.

این اختلال می‌تواند خودش را به شکل:

• بد کار کردن موتور

• افت پاسخ گاز

• مصرف سوخت غیرعادی

• کپ کردن

• روشن شدن چراغ چک

نشان دهد.

نقش سنسور دمای هوای ورودی

در این مدل، بخش سنجش دمای هوای ورودی داخل همان مجموعه مپ قرار دارد.

دمای هوای ورودی روی چگالی هوا تأثیر می‌گذارد.

اگر دمای گزارش‌شده به ECU غیرواقعی باشد، محاسبات مربوط به شرایط هوای ورودی نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند.

به همین دلیل هنگام دیاگ زدن این نوع سنسور بهتر است هم پارامتر فشار منیفولد و هم پارامتر دمای هوای ورودی بررسی شود.

علائم خرابی مپ سنسور 206 و 405

خرابی مپ سنسور می‌تواند علائم مختلفی ایجاد کند.

رایج‌ترین مواردی که ارزش بررسی دارند عبارت‌اند از:

• روشن شدن چراغ چک

• ریپ زدن موتور

• کپ کردن هنگام شتاب‌گیری

• بد کار کردن موتور

• ضعف کشش

• افزایش مصرف سوخت

• بوی نامناسب دود خروجی

• نوسان دور آرام

• سخت روشن شدن

• پاسخ نامناسب پدال گاز

• عملکرد نامنظم در دورهای مختلف

اما وجود یکی از این علائم به معنی خراب بودن قطعی مپ سنسور نیست.

هر ریپ زدنی از مپ سنسور نیست

قبل از تعویض قطعه باید سایر عوامل نیز بررسی شوند.

مشکلات زیر می‌توانند علائمی مشابه ایجاد کنند:

• نشتی هوا از منیفولد

• خرابی اورینگ سنسور

• قطعی سیم‌کشی

• خرابی سوکت

• مشکل اتصال بدنه یا تغذیه سنسور

• خرابی سنسور دریچه گاز

• مشکل انژکتورها

• فشار نامناسب سوخت

• ضعف سیستم جرقه

• خرابی شمع یا کوئل

• ایراد سنسور اکسیژن

• تنظیم نبودن موتور

بنابراین تعویض مپ سنسور باید بعد از عیب‌یابی انجام شود.

تأثیر نشتی اورینگ مپ سنسور

اورینگ سبز دور پروب فقط برای نگه داشتن قطعه نیست.

این اورینگ باید محل ورود سنسور به منیفولد را آب‌بندی کند.

اگر اورینگ:

• بریده باشد

• تخت شده باشد

• بیش از حد خشک شده باشد

• هنگام نصب آسیب دیده باشد

ممکن است هوا از اطراف محل نصب وارد منیفولد شود.

در این حالت حتی یک سنسور سالم نیز ممکن است در شرایط غیرطبیعی کار کند.

هنگام نصب اورینگ چه نکته‌ای مهم است؟

قبل از نصب باید مطمئن شوید محل قرارگیری اورینگ تمیز و بدون پلیسه یا آلودگی است.

سنسور نباید با فشار کج داخل منیفولد قرار گیرد.

اعمال فشار نامناسب می‌تواند هم اورینگ و هم پروب سنسور را آسیب بزند.

آیا مپ سنسور را می‌توان شست؟

تمیز کردن سطح خارجی پروب با احتیاط ممکن است، اما این قطعه یک حسگر الکترونیکی دقیق است.

استفاده از حلال‌های نامناسب، فشار باد شدید یا فرو بردن کامل سنسور در شوینده می‌تواند به بخش حساس آن آسیب بزند.

اگر خطای سنسور ناشی از خرابی الکترونیکی باشد، شست‌وشو آن را تعمیر نمی‌کند.

روش صحیح عیب‌یابی مپ سنسور

برای تشخیص اصولی بهتر است چند مرحله پشت سر هم انجام شود.

بررسی اول: خطاهای ECU

کدهای خطا و پارامترهای زنده بررسی شوند.

بررسی دوم: فشار منیفولد

مقدار گزارش‌شده باید با وضعیت موتور تناسب داشته باشد.

بررسی سوم: دمای هوای ورودی

در حالت موتور سرد، مقدار دمای هوای ورودی نباید عددی کاملاً غیرمنطقی نمایش دهد.

بررسی چهارم: سوکت و سیم‌کشی

قطع شدن یکی از خطوط برق، بدنه یا سیگنال می‌تواند دقیقاً شبیه خرابی سنسور ظاهر شود.

بررسی پنجم: نشتی هوا

منیفولد و محل نصب سنسور باید از نظر نشتی بررسی شوند.

چگونه سوکت مپ سنسور را بررسی کنیم؟

ابتدا سوکت را از نظر ظاهری بررسی کنید.

موارد مهم عبارت‌اند از:

• شکستگی قفل سوکت

• شل شدن پایه‌ها

• سولفاته شدن

• عقب رفتن یکی از ترمینال‌ها

• پارگی سیم نزدیک فیش

• کشیدگی سیم‌کشی

• ورود روغن یا رطوبت

اگر یکی از پایه‌ها اتصال مطمئن نداشته باشد، تعویض خود سنسور مشکل را برطرف نخواهد کرد.

ارتباط مپ سنسور با چراغ چک

اگر سیگنال فشار یا دمای هوای ورودی خارج از محدوده مورد انتظار ECU باشد، امکان ثبت خطا و روشن شدن چراغ چک وجود دارد.

با این حال، خطای مربوط به MAP همیشه به معنی خرابی خود قطعه نیست.

قطع سیم، اتصال کوتاه، خرابی سوکت یا نشتی شدید هوا نیز باید بررسی شوند.

مپ سنسور و مصرف سوخت بالا

اگر ECU اطلاعات اشتباهی درباره فشار یا دمای هوای ورودی دریافت کند، ممکن است محاسبات پاشش سوخت نیز تحت تأثیر قرار بگیرند.

در نتیجه مصرف سوخت می‌تواند از حالت طبیعی خارج شود.

اما مصرف سوخت بالا دلایل زیادی دارد و نباید تنها بر اساس این علامت سنسور تعویض شود.

مپ سنسور و کپ کردن خودرو

کپ کردن هنگام فشردن پدال گاز می‌تواند زمانی رخ دهد که اطلاعات مربوط به بار موتور به‌درستی به ECU نرسد.

مپ سنسور یکی از قطعاتی است که در این شرایط باید بررسی شود.

در کنار آن باید وضعیت:

• فشار سوخت

• جرقه

• دریچه گاز

• سنسور اکسیژن

• انژکتورها

• نشتی هوا

نیز بررسی شود.

مپ سنسور و شتاب ضعیف

وقتی ECU نتواند تغییر بار موتور را به‌درستی تشخیص دهد، پاسخ موتور ممکن است مطلوب نباشد.

خرابی MAP یکی از دلایل احتمالی افت پاسخ و کشش است، نه تنها دلیل آن.

برای جلوگیری از تعویض بی‌دلیل، دیاگ و بررسی پارامتر زنده اهمیت زیادی دارد.

آیا مپ سنسور خراب باعث خاموش شدن می‌شود؟

در برخی خرابی‌ها امکان بد کار کردن شدید یا خاموش شدن موتور وجود دارد، اما خاموش شدن خودرو دلایل متعددی دارد.

اگر خودرو خاموش می‌شود، علاوه بر مپ سنسور باید:

• دور موتور

• فشار بنزین

• برق ECU

• رله‌ها

• استپر

• دریچه گاز

• کوئل

نیز بررسی شوند.

تفاوت خرابی مپ سنسور و نشتی منیفولد

گاهی خود سنسور کاملاً سالم است، اما به دلیل نشتی هوا شرایط داخل منیفولد طبیعی نیست.

ECU در چنین حالتی عددی دریافت می‌کند که ممکن است با شرایط مورد انتظار هم‌خوانی نداشته باشد.

به همین دلیل در عیب‌یابی حرفه‌ای، فقط تعویض سنسور انجام نمی‌شود و کل مسیر هوای ورودی نیز بررسی می‌شود.

آیا مپ سنسور 206 و 405 همیشه یکی است؟

خیر.

عبارت «مپ سنسور 206 و 405» نباید این تصور را ایجاد کند که تمام نسخه‌های این دو خودرو یک سنسور مشترک دارند.

این محصول برای نسخه‌های دارای سیستم SSAT و همین فرم چهار پین است.

مدل‌های دارای ECU و سیستم انژکتور دیگر ممکن است سنسور متفاوتی داشته باشند.

چگونه SSAT بودن خودرو را تشخیص دهیم؟

مطمئن‌ترین روش، بررسی ECU و مشخصات سیستم انژکتور خودرو است.

اگر تعمیرکار یا دیاگ‌کار سیستم را SSAT تشخیص داده باشد و قطعه قبلی نیز از همین فرم چهار پین باشد، احتمال انتخاب صحیح بسیار بیشتر است.

اگر در تشخیص سیستم مطمئن نیستید، شکل قطعه قبلی بهترین راه دوم برای جلوگیری از اشتباه است.

مهم‌ترین تفاوت ظاهری این نمونه

اگر بخواهیم این محصول را فقط از روی تصاویر شناسایی کنیم، مشخصه‌های مهم آن عبارت‌اند از:

سوکت چهار پین مستطیلی

یک گوشواره نصب با بوش فلزی

پروب مشبک بلند

اورینگ سبز

بدنه پلیمری مشکی

این پنج مشخصه باید کنار هم بررسی شوند.

آیا رنگ اورینگ به‌تنهایی ملاک است؟

خیر.

اورینگ سبز یکی از مشخصه‌های ظاهری این نمونه است، اما صرف سبز بودن اورینگ برای تشخیص قطعه کافی نیست.

اورینگ در قطعات دیگر نیز می‌تواند با رنگ مشابه تولید شود.

مهم‌تر از رنگ اورینگ، فرم کامل سنسور و سوکت است.

چرا نمونه قبلی خودرو را باید ببینیم؟

سیستم‌های انژکتوری خودروهای داخلی در سال‌های مختلف تغییر کرده‌اند.

حتی دو خودروی ظاهراً مشابه ممکن است ECU یا تجهیزات جانبی متفاوتی داشته باشند.

مقایسه قطعه قبلی با تصاویر محصول باعث می‌شود موارد زیر قبل از خرید مشخص شوند:

• تعداد پین

• فرم قفل سوکت

• محل پیچ

• جهت پایه نصب

• طول پروب

• فرم اورینگ

• شکل بدنه

نحوه نصب مپ سنسور

نصب این قطعه پیچیده نیست، اما باید با دقت انجام شود.

ابتدا سوکت سنسور قدیمی جدا می‌شود.

سپس پیچ نگهدارنده باز شده و سنسور با حرکت مستقیم از محل خود خارج می‌شود.

محل قرارگیری اورینگ باید تمیز شود.

سنسور جدید بدون وارد کردن فشار جانبی روی پروب در جای خود قرار می‌گیرد.

بعد از قرار گرفتن کامل، پیچ نصب بسته و سوکت متصل می‌شود.

هنگام نصب چه کارهایی نباید انجام داد؟

• سنسور را با ضربه جا نزنید.

• پروب را با دست یا ابزار فشار ندهید.

• اورینگ را خشک و با فشار شدید داخل محل نصب نکشید.

• پیچ را بیش از حد سفت نکنید.

• به پایه‌های داخل سوکت دستکاری وارد نکنید.

• برای تطبیق، سوکت خودرو را نبرید یا تغییر ندهید.

اگر سوکت خودرو متفاوت است، این موضوع نشانه مهمی برای بررسی مجدد سازگاری است.

بعد از تعویض چه چیزی بررسی شود؟

بعد از نصب، موتور روشن شود و رفتار خودرو بررسی گردد.

بهتر است با دیاگ:

• فشار منیفولد

• دمای هوای ورودی

• دور موتور

• خطاهای ثبت‌شده

کنترل شوند.

اگر مشکل قبلی همچنان وجود دارد، باید از تعویض زنجیره‌ای قطعات خودداری و عیب‌یابی ادامه داده شود.

آیا خرابی مپ سنسور همیشه خطا ثبت می‌کند؟

خیر.

یک سنسور ممکن است کاملاً قطع نشده باشد اما عددی نادرست یا کند ارسال کند.

در این حالت احتمال دارد رفتار خودرو نامناسب باشد بدون اینکه همیشه خطای صریح و دائمی ثبت شود.

به همین دلیل بررسی پارامتر زنده در کنار کد خطا مفید است.

چه زمانی تعویض مپ سنسور منطقی است؟

تعویض زمانی منطقی است که یکی از این موارد تأیید شود:

• سنسور سیگنال صحیح تولید نمی‌کند

• مقدار فشار در دیاگ غیرواقعی است

• مقدار دمای هوا غیرواقعی است

• سیم‌کشی و سوکت سالم هستند

• نشتی منیفولد وجود ندارد

• با سنسور سالم آزمایشی مشکل برطرف می‌شود

• خود سنسور آسیب فیزیکی دیده است

آیا سنسور فشار و دما قابل تعمیر است؟

این نوع حسگرها معمولاً به‌عنوان یک مجموعه کامل تعویض می‌شوند.

باز کردن بدنه و تعمیر داخلی در شرایط معمول تعمیرگاهی انتخاب مناسبی نیست، زیرا بخش حسگر به دقت و آب‌بندی مشخص نیاز دارد.

چرا کیفیت مپ سنسور مهم است؟

ECU بر اساس اطلاعات همین حسگر تصمیم‌گیری می‌کند.

اگر سنسور عدد ناپایدار یا خارج از کالیبراسیون ارسال کند، حتی بدون خرابی کامل می‌تواند عملکرد موتور را تحت تأثیر قرار دهد.

در قطعات سنسوری، کیفیت فقط به سالم روشن شدن قطعه محدود نیست؛ دقت اندازه‌گیری نیز مهم است.

راهنمای نهایی خرید

برای انتخاب این محصول، این چک‌لیست را بررسی کنید:

اگر نوع ECU، سوکت و فرم سنسور با این سه معیار اصلی مطابقت دارند، احتمال خرید اشتباه بسیار پایین‌تر خواهد بود.

پرسش‌های متداول

این قطعه همان مپ سنسور است؟

بله. نام رایج آن مپ سنسور است و به دلیل ترکیب سنجش فشار و دمای هوا، با عنوان TMAP یا سنسور فشار و دمای منیفولد نیز شناخته می‌شود.

برای پژو 206 است؟

برای پژو 206 مجهز به سیستم SSAT که همین سنسور چهار پین را دارد.

برای پژو 405 است؟

برای پژو 405 مجهز به سیستم SSAT و همین فرم سنسور چهار پین.

آیا برای تمام مدل‌های 206 و 405 قابل استفاده است؟

خیر. سیستم ECU و فرم سنسور باید تطبیق داده شود.

سوکت چند پین است؟

چهار پین.

سنسور دمای هوا هم داخل همین قطعه است؟

این مدل از نوع ترکیبی فشار و دمای هوای منیفولد است.

کشور سازنده چیست؟

روی بسته‌بندی محصول آلمان درج شده است.

برند چیست؟

زیمنس.

روی خود سنسور چه شماره‌ای دیده می‌شود؟

مارکینگ‌های 5WK9698 و 1865A049 روی بدنه دیده می‌شوند.

اورینگ همراه خود سنسور است؟

در تصاویر محصول اورینگ سبز روی خود سنسور نصب شده است.

مهم‌ترین نکته قبل از خرید چیست؟

SSAT بودن سیستم خودرو و تطبیق سوکت چهار پین و فرم سنسور قبلی با تصاویر محصول.