سنسور اکسیژن یا Lambda Sensor یکی از مهم‌ترین حسگرهای سیستم مدیریت موتور و کنترل آلایندگی خودرو است.

این سنسور در مسیر اگزوز قرار می‌گیرد و میزان اکسیژن موجود در گازهای خروجی موتور را بررسی می‌کند. اطلاعات تولیدشده توسط سنسور به ECU منتقل می‌شود و ECU از آن برای بررسی وضعیت احتراق و عملکرد سیستم سوخت‌رسانی استفاده می‌کند.

در خودروهای مجهز به سیستم Bosch M17، ECU برای کنترل دقیق موتور به اطلاعات صحیح این سنسور نیاز دارد.

نام‌های رایج این قطعه

این محصول در بازار با نام‌های مختلفی شناخته می‌شود:

• سنسور اکسیژن M17

• سنسور اکسیژن سوکت مشکی

• سنسور اکسیژن بوش M17

• سنسور اکسیژن Bosch ME17

• سنسور لامبدا M17

• سنسور O2

• لامبدا سنسور

• سنسور اکسیژن چهار سیم

• سنسور اکسیژن چهار پین مشکی

برای جلوگیری از اشتباه، بهترین معیار شماره 0258030289 است.

این سنسور برای چه خودروهایی است؟

در بازار ایران مهم‌ترین کاربرد این خانواده در خودروهای مجهز به موتور TU5 و سیستم مدیریت موتور Bosch M17 دیده می‌شود.

پژو 206 TU5

در برخی نسخه‌های پژو 206 TU5 که دارای سیستم Bosch M17 و دسته‌سیم متناسب با سوکت مشکی هستند، این مدل استفاده می‌شود.

پژو 207 TU5

در پژو 207 TU5 مجهز به Bosch M17 نیز نمونه سوکت مشکی کاربرد دارد.

رانا TU5

رانا یکی از خودروهایی است که رفرنس 0258030289 برای آن شناخته شده است.

با این حال در هر سه خودرو باید نمونه قبلی کنترل شود؛ زیرا خودروهای هم‌نام ممکن است با ECU و دسته‌سیم متفاوت تولید شده باشند.

چرا فقط گفتن «206» یا «207» کافی نیست؟

پژو 206 و 207 در طول تولید با سیستم‌های مدیریت موتور مختلف عرضه شده‌اند.

ممکن است دو خودرو هر دو 206 تیپ 5 باشند ولی یکی از نظر ECU یا دسته‌سیم با دیگری متفاوت باشد.

بنابراین هنگام خرید سنسور اکسیژن باید موارد زیر بررسی شوند:

1. نوع ECU

2. رنگ سوکت

3. شکل قفل سوکت

4. تعداد پین

5. طول سیم

6. شماره سنسور قبلی

7. موقعیت نصب

تفاوت سوکت مشکی و سوکت طوسی M17

این بخش برای جلوگیری از خرید اشتباه بسیار مهم است.

نمونه سوکت مشکی این صفحه با شماره:

0258030289

شناخته می‌شود.

نمونه دیگری با شماره:

0258030288

نیز وجود دارد که در نمونه‌های بازار با سوکت طوسی دیده می‌شود.

این دو را نباید فقط به دلیل یکسان بودن تعداد سیم‌ها یا شباهت بدنه سنسور جای هم نصب کرد.

تفاوت‌های مهم

آیا رنگ سوکت به تنهایی کافی است؟

خیر.

رنگ سوکت یک نشانه مهم است، اما معیار نهایی نیست.

ممکن است قطعات متفرقه یا تعمیرشده با رنگ پلاستیک متفاوت عرضه شوند.

بنابراین اگر قرار است خرید بدون بازگشت و اشتباه انجام شود، شماره فنی سنسور قبلی مهم‌ترین معیار است.

شماره فنی محصول

شماره اصلی این محصول:

0258030289

است.

ممکن است روی لیست‌های قطعه به شکل‌های زیر هم نوشته شود:

0 258 030 289

0258 030 289

0258030289

همه این شیوه‌ها به همان شماره اشاره دارند.

LS 30289 چیست؟

LS 30289 شماره تجاری همین خانواده سنسور در سیستم نام‌گذاری Bosch است.

اگر روی لیست فنی یا بسته‌بندی با عبارت:

LS 30289

مواجه شدید، باید همچنان شماره کامل 0258030289 و سوکت قطعه را بررسی کنید.

محصول ساخت کجاست؟

روی بسته‌بندی Bosch این نمونه عبارت:

Made in Romania

درج شده است.

بنابراین نمونه حاضر Bosch اصلی تولید رومانی است.

برند Bosch آلمانی است، اما تولید بسیاری از قطعات این برند در کارخانه‌های مختلف اروپایی انجام می‌شود؛ در این محصول کشور تولید درج‌شده روی بسته رومانی است.

سنسور اکسیژن چهار سیمه یعنی چه؟

چهار سیم معمولاً شامل مدار سیگنال و مدار گرمکن سنسور هستند.

گرمکن داخلی کمک می‌کند سنسور پس از روشن شدن موتور سریع‌تر به دمای کاری برسد.

این ویژگی باعث می‌شود سیستم مدیریت موتور مدت کوتاه‌تری برای دریافت اطلاعات قابل استفاده از سنسور منتظر بماند.

چرا سنسور اکسیژن گرمکن دارد؟

سنسور لامبدا برای اندازه‌گیری صحیح باید به دمای کاری مشخصی برسد.

اگر فقط حرارت اگزوز مسئول گرم شدن سنسور باشد، در استارت سرد زمان بیشتری طول می‌کشد.

وجود گرمکن داخلی زمان رسیدن سنسور به شرایط کاری را کاهش می‌دهد.

وظیفه سنسور اکسیژن

وظایف اصلی شامل:

• بررسی میزان اکسیژن گاز اگزوز

• ارسال سیگنال به ECU

• کمک به کنترل مخلوط هوا و سوخت

• کمک به مدیریت آلایندگی

• کنترل عملکرد سیستم احتراق

• کمک به بررسی عملکرد کاتالیزور در موقعیت سنسور تشخیصی

است.

سنسور بالا و پایین چه تفاوتی دارند؟

در خودروهایی که دو سنسور اکسیژن دارند، معمولاً یک سنسور قبل از کاتالیزور و یک سنسور بعد از کاتالیزور قرار دارد.

سنسور قبل کاتالیزور بیشتر در کنترل مخلوط هوا و سوخت نقش دارد.

سنسور بعد کاتالیزور معمولاً نقش مهمی در پایش عملکرد کاتالیزور دارد.

اما نباید فقط از روی ظاهر یا رنگ سوکت، موقعیت سنسور را حدس زد.

برای محصول 0258030289، کد سنسور قبلی و موقعیت نصب روی خودرو باید کنترل شود.

چرا کد 0288 و 0289 را نباید اشتباه گرفت؟

این دو شماره فقط یک رقم با هم تفاوت دارند، اما همین یک رقم نشان‌دهنده دو رفرنس جداگانه است.

اگر مشتری فقط عبارت «سنسور M17» را بگوید، هنوز اطلاعات کافی برای ارسال قطعه وجود ندارد.

باید مشخص شود:

• مشکی یا طوسی

• 0289 یا 0288

• طول کابل

• سنسور بالا یا پایین

• فرم سوکت

علائم خرابی سنسور اکسیژن

خرابی سنسور می‌تواند علائم مختلفی ایجاد کند، از جمله:

• روشن شدن چراغ چک

• ثبت خطای سنسور اکسیژن

• افزایش مصرف سوخت

• افزایش آلایندگی

• بوی نامناسب اگزوز

• بد کار کردن موتور در بعضی شرایط

• نوسان عملکرد موتور

• افت نسبی کشش در صورت اختلال در کنترل سوخت

• ثبت خطای گرمکن سنسور

• ثبت خطای عملکرد کاتالیزور در برخی شرایط

وجود یکی از این علائم به تنهایی به معنی خرابی قطعی سنسور نیست.

آیا افزایش مصرف سوخت حتماً از سنسور اکسیژن است؟

خیر.

مصرف سوخت بالا می‌تواند دلایل زیادی داشته باشد:

• خرابی سنسور اکسیژن

• ایراد سنسور MAP

• خرابی سنسور دمای آب

• نشتی انژکتور

• فشار سوخت نامناسب

• شمع یا کوئل نامناسب

• نشتی هوا

• مشکل ترموستات

• خطای ECU

• کیفیت سوخت

بنابراین قبل از تعویض قطعه، دیاگ و بررسی فنی انجام شود.

آیا سنسور خراب باعث روشن شدن چراغ چک می‌شود؟

بله، یکی از علائم رایج خرابی سنسور یا مدار آن روشن شدن چراغ چک است.

اما ECU ممکن است برای موارد دیگری نیز خطای سنسور اکسیژن ثبت کند؛ مثلاً:

• قطعی سیم

• اتصال کوتاه

• خرابی گرمکن

• نشتی اگزوز

• سوخت‌رسانی نامناسب

• احتراق ناقص

بنابراین دیدن نام سنسور در دستگاه دیاگ همیشه به معنی خرابی خود سنسور نیست.

خرابی گرمکن سنسور اکسیژن

در سنسور چهار سیمه، مدار گرمکن اهمیت زیادی دارد.

اگر مدار گرمکن قطع شود، ECU ممکن است خطای جداگانه‌ای ثبت کند.

مشکل می‌تواند مربوط به:

• المنت گرمکن داخل سنسور

• سیم‌کشی

• سوکت

• فیوز

• تغذیه برق

باشد.

قبل از تعویض چه چیزهایی بررسی شود؟

چرا نشتی اگزوز مهم است؟

اگر قبل یا اطراف سنسور نشتی وجود داشته باشد، هوای بیرون می‌تواند وارد مسیر گاز اگزوز شود.

این موضوع ممکن است قرائت سنسور را تحت تأثیر قرار دهد.

در نتیجه تعویض سنسور بدون رفع نشتی ممکن است مشکل را برطرف نکند.

آیا سنسور اکسیژن قابل تمیز کردن است؟

تمیز کردن سنسور فرسوده معمولاً راه تعمیر استاندارد محسوب نمی‌شود.

استفاده از مواد شیمیایی روی بخش حساس سنسور می‌تواند به آن آسیب بزند.

اگر سنسور از نظر الکتریکی یا عنصر اندازه‌گیری معیوب باشد، تعویض راه صحیح‌تری است.

آیا سنسور اکسیژن تعمیر می‌شود؟

خود عنصر سنجش و گرمکن داخل سنسور معمولاً تعمیرپذیر محسوب نمی‌شوند.

اگر ایراد مربوط به سوکت یا سیم‌کشی خودرو باشد، همان بخش قابل تعمیر است.

اما اگر خود سنسور معیوب باشد، باید تعویض شود.

نصب سنسور اکسیژن M17

هنگام تعویض سنسور موارد زیر رعایت شود:

1. موتور و اگزوز بیش از حد داغ نباشند.

2. سوکت بدون کشیدن سیم جدا شود.

3. سنسور با ابزار مناسب باز شود.

4. رزوه محل نصب تمیز باشد.

5. سیم سنسور هنگام بستن پیچانده نشود.

6. کابل از قطعات بسیار داغ فاصله داشته باشد.

7. سوکت تا انتها قفل شود.

8. بعد از نصب، خطاهای ECU بررسی شوند.

آیا روی رزوه تفلون بزنیم؟

خیر.

استفاده از نوار تفلون روی رزوه سنسور اکسیژن روش مناسبی نیست.

سنسور باید طبق طراحی خود در محل رزوه اگزوز نصب شود.

در صورت وجود پوشش ضدگیرپاژ کارخانه‌ای نیز نباید بدون دلیل ماده اضافی روی قسمت حساس سنسور استفاده شود.

مراقب سر سنسور باشید

قسمت نوک سنسور عنصر حساس اندازه‌گیری را در خود دارد.

این بخش نباید با موارد زیر آلوده شود:

• روغن

• گریس

• ضدیخ

• سیلیکون نامناسب

• حلال

• اسپری‌های شیمیایی

آلودگی می‌تواند عملکرد سنسور را مختل کند.

تفاوت خرابی سنسور با خرابی کاتالیزور

اگر سنسور بعد کاتالیزور خطایی ثبت کند، علت همیشه خود سنسور نیست.

گاهی کاتالیزور ضعیف شده و سنسور فقط عملکرد نامناسب آن را گزارش می‌کند.

به همین دلیل خطا باید تحلیل شود و صرفاً با مشاهده نام سنسور در دیاگ قطعه تعویض نشود.

سنسور اکسیژن و ریپ زدن

در صورتی که سنسور کنترل سوخت اطلاعات اشتباه به ECU بدهد، ممکن است مخلوط سوخت از حالت مطلوب خارج شود و روی کارکرد موتور اثر بگذارد.

اما ریپ زدن دلایل بسیار زیادی دارد و قبل از تعویض سنسور باید:

• شمع

• کوئل

• انژکتور

• فشار بنزین

• نشتی هوا

نیز بررسی شوند.

سنسور اکسیژن و کاهش شتاب

اگر سیستم کنترل سوخت به دلیل اطلاعات اشتباه سنسور نتواند اصلاح سوخت را به‌درستی انجام دهد، ممکن است راننده تغییراتی در کارکرد یا پاسخ موتور احساس کند.

ولی نمی‌توان هر کاهش شتابی را به سنسور اکسیژن نسبت داد.

سنسور مشکی جای طوسی نصب می‌شود؟

خیر، بدون تطبیق نباید نصب شود.

حتی اگر سوکت با تبدیل قابل اتصال باشد، مشخصات سنسور، طول کابل و کالیبراسیون سیستم می‌تواند متفاوت باشد.

برای جایگزینی صحیح، شماره فنی باید تطبیق داده شود.

سنسور طوسی جای مشکی نصب می‌شود؟

همین قاعده در جهت عکس نیز برقرار است.

اگر خودرو 0258030289 سوکت مشکی دارد، نمونه 0288 نباید صرفاً به دلیل شباهت ظاهری جایگزین شود.

چطور قبل از سفارش مطمئن شویم؟

بهترین روش این است که یکی از این موارد را داشته باشید:

• عکس سنسور قبلی

• عکس سوکت

• شماره حک‌شده روی سنسور

• شماره روی جعبه قبلی

• نوع ECU خودرو

اگر شماره 0258030289 و سوکت چهار پین مشکی با نمونه حاضر یکسان باشد، احتمال خرید اشتباه به حداقل می‌رسد.

مشخصات تشخیصی ظاهری

در تصاویر این محصول می‌توان موارد زیر را دید:

• سوکت مشکی

• چهار پین داخلی

• کابل کوتاه

• بدنه فلزی رزوه‌دار

• قسمت حساس سنسور با محافظ

• کابل و سوکت یکپارچه

• بسته‌بندی Bosch

این مشخصات برای مقایسه با قطعه قبلی بسیار مهم‌اند.

تفاوت با سنسورهای یونیورسال

این محصول سوکت و کابل مخصوص دارد و به صورت آماده نصب عرضه می‌شود.

در سنسورهای یونیورسال ممکن است نیاز به اتصال سیم‌ها باشد.

برای سیستم‌های حساس مدیریت موتور، استفاده از نمونه دارای سوکت فابریک مزیت مهمی در کاهش خطای نصب دارد.

چرا طول سیم مهم است؟

طول کابل باید با محل نصب و مسیر دسته‌سیم هماهنگ باشد.

اگر کابل بیش از حد کوتاه باشد:

• تحت کشش قرار می‌گیرد

• امکان قطع شدن سیم وجود دارد

اگر بیش از حد بلند باشد:

• ممکن است به اگزوز برخورد کند

• احتمال سوختگی روکش افزایش می‌یابد

به همین دلیل طول کابل یکی از معیارهای تشخیص 0288 و 0289 است.

آیا بعد از تعویض نیاز به پاک کردن خطا داریم؟

اگر خطا در حافظه ECU ثبت شده باشد، بهتر است پس از تعمیر علت اصلی، خطا با دستگاه مناسب پاک و عملکرد سنسور دوباره بررسی شود.

در بعضی سیستم‌ها خطای موقت بعد از چند سیکل رانندگی خاموش می‌شود، ولی دیاگ امکان بررسی دقیق‌تری می‌دهد.

جدول عیب‌یابی سریع

جدول جلوگیری از خرید اشتباه

پرسش‌های متداول

این سنسور برای چه ماشین‌هایی است؟

برای پژو 206 و پژو 207 TU5 مجهز به سیستم Bosch M17 و سوکت مشکی و همچنین نسخه‌های سازگار رانا TU5 استفاده می‌شود. تطبیق نمونه قبلی الزامی است.

شماره فنی آن چیست؟

0258030289

سوکت چند پین است؟

چهار پین و مشکی‌رنگ.

ساخت کجاست؟

روی بسته‌بندی نمونه حاضر Made in Romania درج شده است.

آیا بوش اصلی است؟

نمونه حاضر با بسته‌بندی و مشخصات Bosch عرضه شده و شماره فنی آن 0258030289 است.

آیا همان سنسور M17 طوسی است؟

خیر.

فرق مشکی و طوسی چیست؟

شماره فنی، طول کابل و کاربرد آن‌ها متفاوت است. نمونه مشکی این صفحه 0289 است و نمونه طوسی 0288 نباید بدون بررسی جای آن نصب شود.

داخل بسته چند عدد است؟

یک عدد سنسور کامل با کابل و سوکت.

سنسور چند سیم دارد؟

چهار سیم.

آیا برای همه 206ها مناسب است؟

خیر. فقط نام خودرو کافی نیست؛ ECU و سوکت باید بررسی شوند.

آیا برای همه 207ها مناسب است؟

خیر. نسخه‌های Bosch M17 با نمونه قبلی همسان باید بررسی شوند.

برای رانا مناسب است؟

در نسخه‌های سازگار TU5 و M17 با همین شماره و سوکت، بله.

آیا می‌توان سنسور مشکی را جای طوسی نصب کرد؟

بدون تطبیق شماره فنی خیر.

آیا خرابی سنسور مصرف را بالا می‌برد؟

در صورتی که اطلاعات سنسور روی کنترل سوخت اثر بگذارد، می‌تواند یکی از عوامل افزایش مصرف باشد؛ اما عوامل دیگر نیز باید بررسی شوند.

آیا باعث چراغ چک می‌شود؟

خرابی سنسور یا مدار گرمکن و سیم‌کشی می‌تواند باعث ثبت خطا و روشن شدن چراغ چک شود.

آیا سنسور قابل تمیز کردن است؟

تمیز کردن راه تعمیر مطمئن برای سنسور خراب نیست.

آیا نیاز به دیاگ دارد؟

برای تشخیص دقیق خرابی و بررسی عملکرد بعد از تعویض، استفاده از دیاگ بسیار مفید است.

مهم‌ترین چیز قبل از خرید چیست؟

مقایسه شماره 0258030289، سوکت مشکی چهار پین، طول کابل و سنسور قبلی خودرو.

جمع‌بندی

سنسور اکسیژن M17 سوکت مشکی بوش اصلی رومانی با کد 0258030289 برای خودروهای دارای سیستم مدیریت موتور Bosch M17 و اتصال چهار پین مشکی طراحی شده و در بازار ایران کاربرد اصلی آن در خانواده پژو 206 و پژو 207 TU5 و برخی نسخه‌های سازگار رانا TU5 دیده می‌شود.

مهم‌ترین نکته این محصول تفاوت آن با سنسور M17 سوکت طوسی 0258030288 است. این دو سنسور نباید صرفاً به دلیل شباهت ظاهری یا چهار سیمه بودن به جای هم استفاده شوند. پیش از سفارش حتماً شماره فنی، رنگ و فرم سوکت، طول کابل و نمونه قبلی خودرو کنترل شود.

محصول حاضر دارای سوکت مشکی چهار پین، کابل و سنسور یکپارچه، شماره 0258030289 و بسته‌بندی Bosch با درج ساخت رومانی است و داخل هر بسته یک عدد سنسور اکسیژن کامل قرار دارد.